Tranh chấp có thể sẽ biến thành chiến tranh quân sự và ảnh hưởng lớn đến bàn luận thương nghiệp giữa TQ và Nhật Bản
Goldman Sachs vừa thông tin chấm dứt 7 năm đầu tư vào ngân hàng công thương nghiệp Trung Quốc (ICBC), sẽ bán ắt số cổ phần hiện có giá trị thị trường là 1,1 tỷ USD tại ICBC.
Năm 1985, Mỹ bắt tay với 4 nước khác ký thỏa ước Plaza gây ra bong bóng kinh tế ở Nhật Bản kéo theo ba thập kỷ suy trầm.
Và các DN Mỹ phản ứng lại với “đối thủ” TQ bằng nhiều cách khác nhau, trong đó có việc rút các cơ sở sinh sản, kinh dinh khỏi đại lục. Một nghiên cứu của nhà băng Pháp Natixis, được công bố hồi tháng Sáu vừa qua, nhận định là tổn phí nhân công tại TQ sẽ bằng mức của Mỹ, trong vòng 4 năm tới, tương đương với mức trong khu vực đồng euro trong 5 năm tới và trong 7 năm tới sẽ bằng mức ở Nhật Bản.
Ngoại trưởng Nhật Bản Koichiro Gemba thì cho rằng “có một khoảng cách” giữa hai nước và “việc này cần mất một thời gian”. Trong khi đó, tình hình kinh doanh tại Mỹ ngày càng thuận lợi hơn. Theo tờ Nihon Keizai, kết quả khảo sát từ nhiều buổi hội thảo của DN Nhật tại TQ cho cho thấy, 75% các công ty Nhật muốn rút ra khỏi TQ càng sớm càng tốt.
Đọc E-paper Người Mỹ phản đòn Theo khảo sát mới đây của The Boston Consulting Group (BCG), có 1/2 tổng số công ty Mỹ đanghoạt động tại Trung Quốc (TQ) dự định rút sinh sản về Mỹ hoặc đang coi xét phương án rút lui.
“Nếu TQ để cho các nhà sinh sản côngnghiệp Nhật Bản rút lui khỏi nước này thì không khác gì họ tự bóp cổ mình trong tương lai, khi TQ đangphải trải qua quá trình chuyển đổi sang một thị trường cần lao giá trị cao trong các ngành công nghiệp”, ông Ito, tác giả cuốn “Thị trường lao động ở Trung Quốc hiện đại” nhận định.
Nhưng người hàng xóm tham lại đang đe dọa đẩy bật Nhật Bản khỏi vị trí dẫn đầu về kinh tế thế giới, song song đe dọa cả chủ quyền bờ cõi.
Khi đó, rút khỏi thị trường TQ là phương án xem xét của 37% số công ty Mỹ có doanh thu hơn 1 tỷ USD mỗi năm. “Tôi cho rằng các công ty Nhật sẽ chuyển một phần đầu tư từ TQ sang các nước châu Á khác, điều đó là vững chắc. Hiện tượng nay gióng lên tiếng chuông báo động cho hệ thống tài chính Trung Quốc, gắn liền với nguy cơ một cuộc khủng hoảng tín dụng đồ sộ cùngmột lượng vốn lớn có thể bị rút ồ ạt.
Bắc Kinh đang bấn loạn trước hiện tượng rút lui hàng loạt này ,đếnmức vào ngày 15/8 vừa qua, Bộ thương nghiệp Trung Quốc phải tổ chức họp báo để trấn an dư luận và cho rằng những công ty rút khỏi TQ chỉ có quy mô nhỏ.
Làn sóng yêu nước và cứu nền sản xuất nội địa bằng việc tiêu thụ hàng Mỹ đang trở thành khuynh hướng mới được khích lệ nhiệt liệt. Hiện tượng các công ty Nhật Bản muốn rút khỏi TQ phát xuất thực từ tế là Tokyo đang nhận ra sai lầm trong tâm tính chiến lược của mình. Mặc dù nguyên cớ tháo lui của các DN Mỹ không nhắctới tác động chính trị nhưng nhiều nhà phân tích cho biết, địa - chính trị ảnh hưởng gián tiếp tới làn sóng này.
Bước sang thập niên 1990, sự trỗi dậy của khu vực sử dụng đồng euro (Eurozone) cũng dẫn tới thái độ của Mỹ coi các nước Eurozone là đối thủ. Áp lực trước mắt đối với các DN này là do thái độ “bài Nhật” đang bùng phát ở đại lục trước các tranh chấp cương vực giữa Bắc Kinh và Tokyo. Tình thế này đánh thức lòng yêu nước của người Mỹ khi chứng kiến TQ đang tước đi lợi thế cạnh tranh của tổ quốc mình”, Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) nhận định.
Vào những năm 1980, có không ít người tin rằng Nhật Bản sẽ trở nên cường quốc kinh tế lớn nhất thế giới, dẫn đến làn sóng “mua lại nước Mỹ”.
Một cuộc dò xét do China Daily và tổ chức phi lợi nhuận Nhật Bản Genron NPO thực hành mới đây cho thấy tỷ lệ người TQ và Nhật Bản nghĩ xấu về nhau cao nhất trong 10 năm qua. Tổ chức tư vấn Boston BCG từng tiến hành cuộc khảo sát hao hao hồi tháng Hai năm ngoái. Do vậy, nếu 5 năm trước đây, Chính phủ Nhật kêu gọi các công ty Nhật đầu tư vào TQ thì nay họ đang làmđiều ngược lại.
Không chỉ giới sản xuất mà chỉ mới từ đầu năm 2013 đến nay, một hiện tượng được hãng tin Bloomberg cùng nhiều chuyên gia phân tách tài chính phương Tây để ý là 3 nhà băng lớn Goldman Sachs, Citigroup và Bank of America đều tiến hành rút toàn bộ vốnđã đầu tư vào các ngân hàng Trung Quốc.
“Hầu như vơ đều dự đoán rằng TQ sẽ sớm trở nên cường quốc kinh tế, vượt và đe dọa vị trí siêu cường của Mỹ. Trong ba thập kỷ qua, các nhà đầu tư Nhật Bản đã góp phần làm nên “phép lạ Trung Hoa”. Theo thống kê mới nhất của Tổ chức Ngoại thương Nhật Bản, đầu tư của nước này tại Đông Nam Á đã tăng 55%, lên tới 10,29 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm2013 sovới năm2012.
Liệu đứng sau làn sóng rút khỏi TQ của giới tư bảnMỹ có bóng dáng của một cuộc “phản đòn” phòng thủ như đã từng xảy ra với Nhật và châu Âu? Tokyo tính lại "Bài toán Trung Hoa" Yếu tố địa - chính trị cũng tác động tới nhiều công ty Nhật Bản đang kinh dinh ở TQ.
Căn do chính là do phí lao động ở TQ ngày càng tăng. Gần đây, ba hãng đánh giá tín nhiệm lớn dưới sự thao túng của Phố Wall đã trực tiếp gây ra khủng hoảng tín nhiệm nợ công của Hy Lạp, từ đó đẩy Eurozone vào cuộc khủng hoảng tài chính chưa có điểmdừng. Những cuộc biểu tình đã nhắc nhỏm các công ty Nhật về rủi ro với TQ”, Takeshi Takayama, nhà kinh tế của Viện Nghiên cứu NLI tại Tokyo, bình luận.
Trong khi đó, đầu tư của Nhật Bản tại Trung Quốc sụt giảm 31%, chỉ còn 4,93 tỷ USD.
