Yêu cầu lớn, giá thành phải chăng, tải cự ly gần, điều kiện khai thác dễ dàng, thuế rẻ , quản lý tài nguyên lỏng lẻo đã biến một loại tài nguyên khá phổ biến và giá trị không lớn đã biến cát thành mặt hàng đua ganh nhau
Trong số 50 công ty này, có 14 công ty khai khẩn đá, còn lại là khai phá cát sỏi, nhất là cát trên sông.
Khúc sông nào cũng có những xà lan, ca nô vỡ hoang cát. Hà Nội là thành phố có 148 km đường sông, tức thị gần 300 km bờ sông lớn, chưa kể các con sông như sông Nhuệ, sông Đáy, sông Tích.
Một lĩnh vực tham nhũng tệ hại nhưng lại khó bắt quả tang, dễ dàng qua mặt pháp luật.
Dưới lòng sông là cát sỏi, bờ sông là khoảng không gian trống thuộc của ai, cứ việc đổ gách đá, chất phế thải để lấn chiếm xây dựng công trình, nhà cửa. Cát bị hút nhưng không ai nhìn thấy. Dân mừng nhưng còn nghi ngại. Năm này qua năm khác, việc xâm lấn ngang nhiên bờ sông cũng dần quen mắt, được quốc gia dấn.
Dường như đợt này, tỉnh thành lập các đoàn soát, quyết phanh phui nhiều đen tối, chấn chỉnh thứ tự việc khai phá cát, bảo vệ ổn định dòng chảy. Nhiều bờ bãi, làng mạc, đê diều bị sạt lở, hàng trăm gia đình bỗng mất nhà cửa, ruộng vườn, rơi và cảnh tay trắng sau hàng trăm năm đời nối đời lặng.
Thực bụng. Trên chiều dài ấy, hiện đang có chừng dưới 50 công ty khai khẩn các loại khoáng sản vật liệu xây dựng như đá, cát sỏi hoạt động. Cách đây hàng chục năm, cũng đã từng có những đoàn thanh tra, rà soát rốt ráo, nhưng rồi cuối cùng, có gì biến chuyển đâu.
Còn dưới sông là cát bị hút rỗng hôm mai. Năm này qua năm khác, lòng sông bị khoét rỗng, biến dạng gớm ghê, dòng chảy bị nắn, thúc vào bờ. Sạt lở, đổi dòng đã có ngân sách quốc gia rót vào hàng trăm tỷ để làm kè, cắm cừ. /. Việc ăn bớt thuế, lót tay hối lộ cũng bị nước khỏa lấp. Trước đây, cát đen sông Hồng bị chê trong xây dựng nhưng từ ngày việc làm đường, san nền kể cả việc xây dựng nữa phát triển, cát sông Hồng trở nên đặc sản.
Mỗi một xà lan cát đầy 500 tấn, mỗi ngày 3 đến 5 xà lan, nguồn tiền trời cho bầy ngay trước mặt. Hà Nội có rất nhiều cực kì trong quản lý đất đai, tài nguyên không tái tạo nhưng có hai lĩnh vực là đê điều và dòng sông bấy lâu gần như còn bỏ ngỏ.
Mùa khô, đi dọc sông, gần như chỗ nào cũng có kho cát, chất cao như núi, xe ủi , máy xúc, ô tô hoạt động suốt hôm mai. Có đoạn như bờ sông Hồng thuộc hai phường Chương Dương và Bạch Đằng quận Hoàn Kiếm và Hai Bà Trưng phình hẳn ra, chiếm hàng chục héc ta mặt thoáng cũng chẳng làm sao.
